تفاوتهاي موجود بين تهيهكنندگان و كارگردانان و هنرمنداني كه در برنامههاي راديويي و تلويزيون فعاليت دارند، به حدي است كه هريك از آنها را در جايگاه خاصي قرار ميدهد.اين تفاوتها ممكن است در نگرش، تحليل، سبك و روش، شناخت و بسياري از ويژگيهاي ديگر باشد، ولي آنچه در بين همه آنها و شايد درهمه جهان مشترك است، اين است كه براي تهيه هربرنامه راديويي يا تلويزيوني بايد ابتدا در مورد مسئله مورد نظر به پژوهش پرداخت، بايد مسئلهرا شناخت، ابعاد آن را مشخص كرد، به سابقه آن پي برد و انگيزههاي پيامگيران را درحد امكان شناخت و آنگاه دست به برنامهسازي زد.
اين اعتقاد در كساني كه در توليد نوار يا فيلمهاي مستند فعاليت دارند، به مراتب بيشتر است.آنها نخستين قدم در توليد مستندرا، مطالعه اسناد با روش علمي
ميدانند وبه همين دليل است كه در كنار هر تهيهكننده برنامههاي صداوسيما يا هرنويسنده داستانهاي مربوط به اين برنامه ها دست كم يك پژوهشگر يا روش شناس مشغول كار است تا با استفاده از روشهاي علمي - پژوهشي، حقايق مربوط به موضوع را كشفكند و براي پرسشهاي مطرح شده، جوابهاي قابل اعتماد بيابد.
دراين مسير ممكن است پژوهشگر از روشهاي مختلف استفاده كند؛ مانند روشهاي پژوهش آزمايشي، روشهاي پژوهش پيمايشي و روشهاي پژوهش تاريخي، ولي آنچه در همه اين روشها مشترك است، عبارت است از مراجعه به اسناد علمي كه در روشهاي آزمايشي و پيمايشي در همان قدمهاي اوليه پژوهش صورت ميگيرد و در روش پژوهش تاريخي بخش عظيمي ازآن مربوط به روششناسي اسنادي است؛ به طوري كه در بسياري از منابع، روش پژوهش اسنادي را با روش پژوهش تاريخي مترادف دانستهاند(دلاور 1376؛ جان بست(مترجم)1366؛ ون دالن 1980)
بيشك در روششناسي پژوهش، بين روش پژوهش اسنادي و روش پژوهش تاريخي تفاوت معني داري مشاهده نميشود و هدف پژوهشگر در هردوي آنها كشف حقايق پنهان در آن سوي سند يا واقعه تاريخي و ارائه تعريفي جديد از كاركردهاي آشكار و پنهان آن است؛ ولي باتوجه به اينكه برخي توليدات درصداوسيما مربوط به مسائل و وقايع تاريخي است و برخي ديگر مستند سازي است كه موضوع آنها مربوط به هنر، آداب و رسوم، قومشناسي، جاذبههاي فرهنگي - هنري، زيباييشناسي، رفتارشناسي و مشابه آن ميشود - كه الزاما در مجموعه وقايع تاريخي به معني خاص آن قرار نميگيرند؛به همين دليل دراين مقاله ابعاد مختلف روش تحقيق اسنادي باتوجه به نياز توليد در صداوسيما مورد توجه قرار گرفته است.
