1 آبان 1393

4   November   1986


ايران گيت

ويژگيهاي نمايه اي
الف- عنوان تفصيلي واقعه: ماجراي ايران گيت
ب- زمان يا تاريخ وقوع : 4 نوامبر 1986
ج - زمان تطبيقي واقعه با تقويم شمسي : 13 آبان 1365
د- مدت زمان گذشته از واقعه: 16 سال
هـ - مكان واقعه: ايران كشور تهران
و- رهبر يا رهبران واقعه: رابرت مك فارلين - اليور نوژث - ريگان
ز- علت وقوع واقعه: تلاش دولت ريگان براي برقراري رابطه با ايران
ح- اسلامي، ملي، منطقه اي يا بين المللي بودن واقعه: بين المللي
كليد واژه : ماجراي ايران گيت - مك فارلين - نورث گيت - ريگان - ايران كنترا - چان پويندكستر
- هنري كسينجر - نورث - واترگيت - تاريخ معاصر ايران

خلاصه مطالب
ماجراي ايران گيتكهبعضاريگان گيت - كونتراگيت ونورث گيت ناميده مي شود اشاره به تلاشهايي دارد
كه از سوي مقامهاي آمريكايي (دولت ريگان) براي برقراري رابطه سياسي با جمهوري اسلامي صورت مي گيرد
در تاريخ 4 نوامبر 1986 ميلادي 13 آبان 1365 هجري شمسي وصورت مي گيرد مدت زمان گذشته از ماجرا
تا سال 1380 16 سال مي باشد كه مكان وقوع آن كشورمان مي باشد رهبر يا رهبران واقعه رابرت مك فارلين،‌اليور
نورث و رئيس جمهور ريگان مي باشد كه تلاش دولت ريگان براي برقراري رابطه با ايران را مي رساند
و يك واقعه بين المللي است كه در زمان خود درسال 1365 سروصداي بزرگي برپا كرد اينك به شرح واقعه
مي پردازيم.
اين جنجال از مهمترين رويكردهاي دوران حكومت جمهوري خواهان (بوش و ريگان) و از رخدادهاي اواخر
قرن حاضر است دراين بسيار گسترده و در عين حال كوچك كوچك كه درگرگونيهاي ژرف به گونه اي لحظه اي
و پرشتاب رخ مي نمايد. زيستن آگاهانه كه مستلزم داشتن تازه و روزانه است براي مردم ايران كه در
يك طرف ماجرا قرار داشتند شنيدن داستان طرف مقابل مي تواند اثرات سودمند داشته باشد.
بسياري براين باورند كه جورج بوش به عنوان فردي كه تصميمات مربوط به اين وقايع را اتخاذ نموده
اند بايد مسئوليت پي آمدهاي منفي آن را بپذيرند اما ظاهرا موضوع جنبه و اردن پيدا كرد. و اين مردم
آمريكا هستند كه مديون او شده اند.
آغاز ماجراي ايران گيت يا فروش تسليحات به ازاي گروگانها به زمان رياست جمهوري كارتر بر مي گردد
درآن زمان كارتر به پيروي از دستورات شوراي روابط خارجي درصد سرنگون كردن حكومت شاه برآمد. دليل
جنجال ايران گيت را بايد در برخورد كارتر با آيت الله خميني (ره) جستجو كرد اما عامل ديگر در زمان
ريگان و با صدور ستور اجرايي 12333 به وجود آمد.
وجه تسميه ايران گيت از سوي رسانه هاي آمريكايي به مسئله تلاش دولت ريگان براي برقراري رابطه
با جمهوري اسلامي ايران اطاق مي شود كه آن را با بحران واتر گيت نيسكون رئيس جمهور اسبق آمريكا
مقايسه مي كنند اصطلاح كونتراگيت به اين سبب گفته مي شود كه برخي از محافل آمريكا ريگان و دولتش
را متهم كردند كه سرد حاصله از تجارت اسلحه را جهت تامين هزينه هاي شورشيان ضد دولتي نيكاراگوئه
(كونترا) اختصاص داده است اصطلاح نورث گيت به اين سبب است كه مقامهاي مسئول سرهنگ دوم (اليور نورث)
معاون آدميرال جان پويند كستر (مشاور ريگان درامور امنيت ملي را از مهره هاي اصلي ماجرا مي دانند
در 13 آبان 65 رئيس مجلس وقت طي نطقي اين اقدام آمريكا را تلاشهاي مقامهاي آمريكايي براي جلب
رضايت جمهوري اسلامي ايران اعلام كرد و اعلام نمود كه رابرت مك فارلن از چهره هاي ارشد كاخ سفيد
با گذرنامه ايرلندي و با يك هواپيماي حاصل اسلحه كه از بازارهاي بين المللي خريداري كرده بوديم
وارد تهران شدند ما به دستور امام از تماس با آنها خودداري و فقط به مدت 3 ساعت آنها راتخليه اطلاعاتي
كرد. و مورد بازجويي قرار داديم آنها پياپي از جانب ريگان براي برقراري رابطه باجمهور اسلامي ايران
آورده بودند. پس از پنج روز باز داشت و از ايران اخراج شدند روز پانزدهم آبان وزارت امور خارجه
نسبت به استفاده غير قانوني از گذرنامه به آمريكا اعتراض كرد.
به طور كلي ماجراي ايران گيت آمريكا را به عنوان يك كشور استعمارگر درجهان رسوا ساخت و اثر مهمي
برروشها و سياستهاي آمريكايي و نيز افكار عمومي جهان داشت كه افشاشدن ماهيت استعمارگر و اطلاعاتي
و جاسوسي ريگان و بوش بود.

منابع و مآخذ
1- انقلاب اسلامي و ريشه هاي آن، آيت الله عباسعلي عميد زنجاني ص 7
2- روزها و رويدادها - موسسه فرهنگي نشر رامين - علي بري ديزجي - محمدرضا مطيعان تركاشوند بهار
1378
3- روزها و رويدادها دفتر فرماندهي مقام معظم رهبري زمستان 78
4- روزها و روزشمار، انتشارات زهد - جلد سوم - بهار - 78
5- جنايتهاي يك رئيس جمهور يا جنجال ايران كنترا - جوئل بومن - دكتر جان كولن - پيتر كورن بلوه
- ماريكل بايرن - دكتر يحيي شمس سال 75، نشر علم
6- صحيفه نور - جلد 20 ص 52-49 / 1365/8/29
7- روزنامه اطلاعات 15 آبان 1365
8- روزنامه اطلاعات 13 آبان 1366
9- روزنامه اطلاعات 14 آبان 1369
10- روزنامه كيهان 15 آبان 1365
11- روزنامه اطلاعات 13 آبان 1368
و ساير روزنامه هايي كه در اينجا بطور مختصر از آنها استفاده شده است

کليه حقوق اين سايت متعلق به مرکز تحقيقات سازمان صداوسيما است.