سایت مرکز تحقیقات صدا و سیما سایت صدا و سیما
حضرت آيت‌الله خامنه‌اي رهبر معظم انقلاب اسلامي در پيامي به مناسبت آغاز سال 1388، امسال را سال اصلاح الگوی مصرف ناميدند و تصريح کردند: در امور ضرورى زندگى، در زيادى‏هاى زندگى - مصرف كردن بى‏رويّه و بدون منطق و بدون تدبير عقلانى، به ضرر كشور و به ضرر آحاد و اشخاص ماست. من از عموم مردم و بخصوص از مسئولين درخواست ميكنم، خواهش ميكنم كه در اين زمينه فعاليت خودشان را در اين سال زياد كنند، افزايش بدهند و براى اصلاح الگوى مصرف برنامه‏ريزى كنند. لذا من اين سال را، سال حركت مردم و مسئولين به سوى اصلاح الگوى مصرف ميدانم و اميدوارم كه اين عنوان - كه اصلاح الگوى مصرف است - براى همه‏ى ما دستورالعمل باشد و همه‏ى ما بتوانيم برطبق اين شعار مهم و حياتى و اساسى براى كشور عمل كنيم و از منابع كشورمان به بهترين وجهى استفاده نمائيم.
     
 


فرصت‌هاي نامگذاري سال

نامگذاري موضوعي هر سال شيوه بديعي است كه به ابتكار رهبر حكيم و فرزانه انقلاب اسلامي انجام مي‌گيرد.
نفس نامگذاري هر سال و اعلان آن در موقع تحويل سال كه دل‌ها بيشتر از هر زماني متوجه هستند، مي‌تواند مسير يكساله و چشم‌انداز سال‌جاري را مشخص كند.
باتوجه به اينكه اين نامگذاري‌ها با ظرافت‌ها و شرايط زماني و مكاني هر سال صورت گرفته است، اين موضوع بر زيبايي اين حركت مي‌افزايد.
مثلا نامگذاري سال امام خميني براساس يكصدمين سال تولد امام يا نامگذاري سال پيامبر اعظم كه در سال 1385 انجام گرفت براساس حجم فعاليت‌هاي تخريبي دشمنان اسلام عليه چهره محبوب پيامبر و رفتارهاي واگرايانه قومي و اختلاف‌افكنانه بين فرق اسلامي انجام شد و نامگذاري به‌نام مبارك پيامبر اعظم تأكيدي بر جهت دادن بيشتر اذهان به گوهر وجود مبارك حضرت محمد(ص) به‌عنوان محور وحدت‌بخش مسلمين و ارجاع بيش از پيش مسلمانان به سيره آن اسوه حسنه است.
اگر كمي به گذشته برگرديم به نام‌هايي چون سال امام علي(ع)، سال عزت حسيني، سال اقتدار ملي و... برمي‌خوريم كه هركدام از اين نامگذاري‌ها براساس ضرورت‌هاي موجود انجام گرفته و بركات زيادي داشته است.
همچنين در گذشته و قبل از نامگذاري سال‌ها، رهبر معظم انقلاب موضوعات كليدي كه در كشور مغفول و كم‌اهميت مانده اما به‌عنوان واقعيتي در جهان توسعه يافته بدان توجه مي‌نمايند در برخي پيام‌هاي نوروزي خود ما را به آن توجه داده‌اند ازجمله موضوع مهم وجدان كاري و انضباط اجتماعي است كه در نوع خود مهم و تأثيرگذار است.
اين نامگذاري‌ها مي‌تواند نتايج زير را دربر داشته باشد:
1 – ارائه سياست واحد در برنامه‌ريزي
2 – توجه آحاد انساني به موضوعات اصلي هر سال
3 – دميدن روحيه تفكر استراتژيك در برنامه‌ريزي‌ها
4 – ايجاد وحدت رويه بين سيستم‌ها و واحدهاي انساني
5 – استوارسازي نظام برنامه‌ريزي كشور بر 3 بعد اخلاقي فضيلت‌محوري، وظيفه‌محوري و نتيجه‌محوري.
طبعا هركدام از آحاد ملت در توجه به پاسداشت نامگذاري سال وظيفه ويژه‌اي دارد و به‌تناسب مسئوليت بايد وظيفه سنگين‌تري را احساس كند و در توجه عملي بدان كوشاتر باشد. وظيفه دولتمردان و افرادي كه در مناصب تأثيرگذار قرار گرفته‌اند، بيشتر از ديگران است.
در مقطعي عده‌اي فكر مي‌كردند با تصويب اعتبار و مبلغ خاصي مي‌توانند در جهت فرهنگ‌سازي براي نامگذاري سال حركت كنند و در مقطع ديگري كه زمان آن خيلي هم دور نيست، عده‌اي از مسئولان در سطح معاونت يك وزارتخانه با تشكيل دبيرخانه‌اي كه فقط نامي را يدك مي‌كشيد، فكر مي‌كردند مي‌توانند وظيفه خود را انجام دهند!
اگر نيك بنگريم، نامگذاري سال‌ها و شعارها تكليفي بر همگان ايجاب مي‌كند و دستگاه‌هاي تقنيني و اجرايي در وضع و اجراي قوانين، فرهيختگان، نخبگان و اصحاب علم و انديشه و خطباي گرانقدر و گروه‌هاي مرجع اجتماعي بايد با ظرافت و لطافت مخصوص به هر قشر و گروه و متناسب با فرهنگ هر قوم به تبيين شعار سال و معرفي الگوهاي عملي و ارائه راهكارها بپردازند.
متأسفانه در سال‌هاي گذشته اين اهمال‌كاري ديده شده و به‌صورت شايسته به موضوع پرداخته نشده است و بنا هم نيست در اين‌ يادداشت به معرفي مقصر بپردازيم؛ نگاه ما يك نگاه رو به جلو است و بايد ارزش حال و آينده را بدانيم. اعلام سال 88 به‌نام اصلاح الگوي مصرف براساس يك ضرورت انجام گرفته است و اين شعار در يك سال نيز نمي‌تواند خلاصه شود بلكه مي‌تواند به‌عنوان يك راهكار استراتژيك در دستور كار برنامه‌ريزان كشور قرار گيرد.
نكته مهم در موضوع «اصلاح الگوي مصرف» اين است كه بدون اينكه كسي بخواهد از ديگري انتظار داشته باشد، بايد از خود شروع كند. استفاده از راه‌هاي ميانبر و كوتاه‌مدت را كه در فضاي جديد جهاني به‌عنوان نسخه‌هاي شفابخش از آن ياد مي‌شود نيز نبايد از ذهن دور داشت.
دستگاه‌هاي دولتي و نهادهايي كه به‌نحوي از بودجه‌هاي عمومي بهره مي‌برند بايد بيشتر توجه كنند. بسيار شنيده‌ايم كه مخارج غيرضرور و تبذير و اسراف‌ها كه صرف تجملات مي‌شود به‌كرات در دستگاه‌ها انجام مي‌گيرد.
تغيير ساختمان‌هاي وزارتخانه‌ها و شركت‌هاي دولتي و مهاجرت اين ساختمان‌ها! به سمت بالاي شهر و ايجاد تراكم سازماني!در برخي مناطق خاص شهر تهران گفتني‌هاي زيادي دارد كه بنا نيست در اين خصوص قلمفرسايي شود.
آنچه به نظر نگارنده اهميت دارد، فرهنگ‌سازي است و بايد فرهنگ مصرف و توليد در كشور ما اصلاح شود. اگر با اصلاح الگوي مصرف به‌صورت فرهنگي برخورد كرديم و موضوع را از دريچه اصلاح رفتارها ديديم، مي‌توانيم موفق باشيم. بر كسي پوشيده نيست كه وظيفه دستگاه‌هاي فرهنگي خصوصا صدا و سيما مضاعف است.
در اينجا بد نيست اشاره‌اي داشته باشيم كه نحوه دكور و آنچه سريال‌هاي تلويزيوني به اذهان متبادر مي‌كند، نوعي زندگي تجملاتي و مصرفي است كه القائات فرهنگي نامناسبي دارد و در اين خصوص صدا و سيما به‌عنوان يكي از مخاطبان فرهنگ‌ساز اصلاح الگوي مصرف بايد توجه و عنايت كافي را داشته باشد.
ضرورت تبليغات مناسب (نه كم و نه زياد) نيز از اهم اموري است كه بايد مورد مداقه قرار گيرد. آسيب‌شناسي تبليغات در سال‌هاي گذشته نشان از نوعي عدم توازن داشته است، مثلا در نقطه‌اي تبليغات اسراف‌گونه و بي‌رويه خود به‌عنوان ضدتبليغ آثار مخربي برجاي گذاشته است.
به اميد آنكه همگان بتوانيم براساس خرد جمعي در پاسداشت ارزش‌هاي نامگذاري‌ سال، گام‌هاي عملي برداريم.

http://www.hamshahrionline.ir/News/?id=83038
 

 
     

کليه حقوق اين سايت متعلق به مرکز تحقيقات سازمان صدا و سيما است.