صدا و سيما و اثرات زشت و زيباي عميق بر رفتارهاي احتماعي

صدا و سيما که در کشور به عنوان رسانه ملي شناخته مي شود، از موثرترين و اثرگذارترين رسانه هايي است که اثرات زشت و زيباي آن آنچنان عميق است که به عقيده کارشناسان قابل اندازه گيري نيست.

اين تاثيرگذاري ها ، در حوزه هاي رفتاري، چنان پرقدرت است که مي تواند به راحتي الگوهاي مصرف، پوشش و تغذيه و حتي الگوهاي زيستي را دچار دگرگوني و ديگرگوني کند.
اين تاثيرات از تمامي بخش هاي توليدي، خبري و اطلاع رساني و حتي آگهي ها در رسانه ملي سرچشمه بگيرد، بطوري که حتي يک آگهي معمولي مي تواند الگوي مصرف خانواده را دچار دگرگوني کند.
آثار و تبعات اين برنامه ها حتي مي تواند در حوزه هاي اقتصاد و کشاورزي و صنعت نيز نمود پيدا کند. در اين گزارش قصد پرداختن به تمامي جزييات برنامه هاي صدا و سيما نيست اما چند نمونه از اين الگو سازي ها از رسانه ملي مورد توجه قرار مي گيرد.
سريال رستگاران که از مجموعه هاي پربيينده سالجاري شناخته مي شود و آخرين قسمت آن اين هفته پايان يافت، حائز يک نکته اساسي بود که خيلي از مخاطبان آن را ديدند اما معلوم نيست که مسوولان سيما هم به آن توجه کرده باشند.
در طول اين مجموعه، شخصيت هاي خوب و آدم هاي بد سريال وقتي به هم مي رسند به ندرت سلام مي کنند.
در اين سريال از هر طبقه اي، از فقير تا غني هست، از آدم هاي کينه ورز آسيب رسان تا آسيب ديده ، اما آداب و سنت هاي ملي و مدهبي ايراني در رفتارهايشان ، حتي با ژست هاي مذهبي (از جمله همسر قهرمان هميشه در کماي اين سريال) ديده نمي شود.
مورد ديگر سريال طنز شمش العماره و برخي سريال هايي است که به موضوعات مختلف زندگي از جمله ازدواج مي پردازند.
اکنون وقتي با بسياري از مخاطبان سيما و بويژه همين سريال ها صحبت مي کني ، مي شنوي که مي گويند اين سريال ها بجاي تشويق جوانان به ازدواج ، ازدواج زدگي ايجاد مي کنند.
اگر چه هدف سازندگان اين آثار ايجاد ميل به ازدواج است، اما شايد فيلم نامه، ديالوگ ها و بازي ها، در نهايت در خدمت اهداف اوليه و اصلي نبوده باشند.
در همين سريال، زنان ازدواج کرده عمدتا فضول، بدجنس و يا زنان بي اثر و خنثي هستند و دختري هم که قصد ازدواج دارد، يک جوان رويايي، احساسي و کمي نامتعادل است، اما تنها زن ازدواج نکرده يا بقولي (ترشيده) اين سريال، زني است موفق، خوب ، فهميده و با تدبير که مي تواند مشکلات ديگران را هم حل کند.
البته اين موضوع قبلا هم در سريال ها و مجموعه هاي ديگر با شدت و ضعف متفاوت مطرح شده است.
تلويزيون، از طريق آگهي هاي تجاري نيز مي تواند تاثير زيادي در الگوي مصرف جامعه داشته باشد و حتي اقتصاد کشور را متاثر سازد.
در شرايطي که به دلايل مختلف از جمله بحران هاي اقتصاد جهاني بيش از هميشه به خودکفايي نيازمنديم و بايد مصرف کالاهاي خارجي را در کشور محدود سازيم، صدا و سيما نعل وارونه مي زند.
اگرچه نمي توان نياز صدا و سيما را به تامين بودجه و هزينه هاي اداره آن انکار کرد، اما سئوال اينجا است که آيا نمي توان اين درآمدها را با تدبير و دور انديشي و ملاحظات فرهنگي آن مديريت و جذب کرد؟
اکنون چند سالي است که انواع برنج خارجي ، به دنبال يک جهش قيمت در سال 1386 و با هدف مهار قيمت ها ، وارد کشور شده است. اين برنج ها که تا پيش از آن زير هزار تومان و حداکثر 1200 تومان هر کيلو قيمت داشت ، با تبليغات وسيع اکنون از مرز دو هزار تومان هم گذشته اند.
به اعتقاد کارشناسان اين تبليغات کارشناسي نشده صدا و سيما چند تاثير مستقيم بر جامعه مصرفي کشور مي گذارد؛ يکي اينکه الگوي مصرف را از محصولات داخلي به خارجي تغيير داده، بر ذائقه مردم اثر مي گذارد، ديگر اينکه با سفره هاي رنگين آنچناني از يک سو به تجمل گرايي دامن مي زند و از سويي در اقشار ضعيف و کم درآمد نوعي احساس فاصله طبقاتي را دامن مي زند و در نهايت اثر ديگر اين تبليغات بر اقتصاد کشاورزي است که شاليکاران و کشاورزان کشورمان را نيز متاثر کرده و تحت فشار قرار مي دهد.
اين درحالي است که امسال از سوي رهبر معظم انقلاب به عنوان سال اصلاح الگوي مصرف
نامگذاري شده است.
خبرنگار گروه فرهنگي ايرنا ، براي پاسخ گرفتن در خصوص تبليغات اجناس خارجي در تلويزيون و حمايت از اين نوع کالاها و در نتيجه از رونق انداختن بازار اجناس داخلي، چندين بار با مجتبي مشيري مدير کل بازرگاني صدا و سيما تماس گرفت، اما هر بار (در ساعت‌هاي مختلف روز ) که تماس گرفتيم ، گفتند که ايشان سرشان شلوغ است.

http://www.irna.ir/View/FullStory/?NewsId=637937